/ PAP Lifestyle | 2.01.2015

Sylwester na Warmii - bajerowanie i gotowanie brei

Sylwester na Warmii - bajerowanie i gotowanie brei
[fot: Florian Ferfer / Flickr (CC BY-ND 2.0)]

Tradycyjne zajęcia mieszkańców Warmii w ostatni dzień roku zaskakują. - Były nadzwyczaj bogate - ocenia historyk, Warmiak dr Jan Chłosta.

W książce zatytułowanej Doroczne obrzędy i zwyczaje na Warmii Chłosta opisuje, że w ostatni dzień roku już od południa młodzież szkolna wchodziła na wieżę kościoła. Linę, która zazwyczaj poruszano dzwon, wciągali na górę i sercem dzwonu pocierali o czaszę, co wydawało huczący nieprzerwany odgłos. Czynność tę nazywano bajerowaniem (w języku niemieckim - beieren). Podobnie dzwoniono przed świętem Zmartwychwstania Pańskiego.

Gospodynie zabierały się do przygotowania nowolatków z mąki i odrobiny wina, poświęconego 27 grudnia w dniu Św. Jana w kościele. Nowolatki miały kształt postaci Trzech Króli a także formy serc, gwiazd, koni, krów, owiec, kur, gęsi, kłosów, drzew. Ulepki suszone były na piecu i następnego dnia rano figurę, na podobieństwo Trzech Króli, wieszało się na ścianie. Wisiała tam do przyszłego roku. Kłosy przy pierwszym siewie na wiosnę siewca wkruszał do płachty ze zbożem i wysiewał w przygotowaną rolę, prosząc Boga, by ziarno wydało najobfitszy plon.

Pozostałe ulepione figurki dodawano do karmy koniom, bydłu, owcom, świniom.

Jeszcze przed zmrokiem gospodarz kropił wodą święconą dom, zagrodę i stodołę przed pożarem, zawsze wypowiadając prośbę o ochronę i pomoc Boga. Potem w pobożnych domach Warmiaków zapalano świece i odmawiano różaniec. Modlono się też za zmarłych krewnych i znajomych.

Gospodynie zabierały się do przygotowywania wieczerzy. Składała się ona z brei ze skrzeczkami czyli skwarkami, do tego podawano mleko i kwaśną kapustę. Breja była to potrawa z mąki, kształtu okrągłego z dołkiem pośrodku, w który wlewano tłuszcz. Breję jadano z jednej miski, co miało potwierdzić wspólnotę rodzinną. Przygotowywano także tego dnia grog i poncz.

Z dniem świętego Sylwestra łączyły się różnorodne wróżby. Dziewczęta lały rozpuszczony ołów, cynę bądź wosk. Roztapiały je na łyżce i wlewały do naczynia z wodą. Po skrzepnięciu wyjmowały i oceniały co też się ulało. Na postawie kształtu wysnuwały horoskopy na przyszłość. Wrzucały też dwa węgle, jeśli one się schodziły i płynęły razem, to oznaczało, że w Nowym Roku miało dojść do ślubu z upatrzonym kawalerem. Rzucano również owies do miski z wodą, lekko nią poruszając; zbliżanie ziarenek do siebie oznaczało pomyślność.

Tego dnia młodzież dokonywała różnych psot, niekiedy sąsiadowi umieszczono wóz bądź drzwi ogrodowe na dachu stodoły albo dyszel z wozu włożono do komina.

Czytaj w Platine.pl
Postanowienia noworoczne coraz rzadziej dotyczą planów zawodowych!
Spadek odnotowano również jeśli chodzi o plany związane z domem i mieszkaniem.
Sukienka na sylwestra? Postaw na srebro i złoto
Polecany trend to długie sukienki, ich krój idealnie podkreśla smukłą sylwetkę i sprawia, że przy niej nawet klasyczne dodatki wyglądają zjawiskowo.
Ujawnią sekrety papieży skrywane w...
Zamknięta przed światem rezydencja zostanie otwarta dla turystów.

/ PAP Lifestyle | 2.01.2015

Udostępnij

Najnowsze galerie